اردیبهشت ۱۹۱۳۹۴
 

آیینها و مراسم موجود در هر جامعه مولود نیازها و ضرورتهای اجتماعی است و ریشه در باورهای اعتقادی مردم داشته، پایداری و دوام آنها از اهمیت و ارزش بیشتر حکایت دارد.

پیدایی و ماندگاری بسیاری از مراسم در حرم رضوی، همانند دیگر مشخصه های فرهنگی تاریخی مشهد، به دلیل محور بودن حرم امام رضا علیه السلام در شکل گیری شهر مشهد، از سابقه و صبغه مذهبی برخوردار بوده، برخاسته از باورهای اعتقادی و دینی است.

از جمله این مراسم نسبتا قدیمی در آستان قدس رضوی آیین غبارروبی است که با حدود پانصد سال قدمت، همچنان در مناسبتهای خاص ووقتهای معین با تشریفات برگزار می شود(۱). مطالعه پیشینه این مراسم و بررسی و شناخت عوامل ایجادی و کیفیت تداوم آنها، زمینه آشنایی بیشتر با وضعیت فرهنگی و اجتماعی حرم رضوی و شهر مشهد مقدس را در گذشته فراهم می سازد.

Continue reading »

اردیبهشت ۰۵۱۳۹۴
 
از جمله رویدادها و جریانات مهمی که در تاریخ ایران از جایگاه و منزلت والایی برخوردار است، سفر امام رضا(ع) به ایران و استقرار ایشان در مرکز خلافت، یعنی مرو(خراسان) در جایگاه ولایتعهدی می باشد. هر چند این سفر با اصرارهای مأمون، خلیفه وقت عباسی، صورت پذیرفت؛ اما در عمل دارای آثار و پیامدهای درخشانی است. پرواضح است که سیاست امام در این سفر تنها به افشای سیاست های خائنانه مأمون محدود نمی شد، بلکه در این هجرت اهداف عالی دیگری نیز مورد توجه امام رضا(ع) قرار گرفت که از جمله آنها تلاش برای برقراری پیوند با ایرانیان متمایل به تشیع و تبدیل خراسان بزرگ به کانون تشیع و تلاش برای تحکیم مبانی عقیدتی و کلامی شیعه با استفاده از فرصت ولیعهدی بوده است. در این مقاله برآنیم تا با اشاره به برخی تأثیرات از جمله رشد حوزه های علمی و گسترش تشیع، ایجاد فضاهای زیارتی و عبادی، ایجاد موقوفات، شفاخانه یا دارالشفاء، مهاجرت سادات به ایران و قیام محمد بن قاسم، جایگاه هر مورد را مشخص و تبیین نماییم.
فروردین ۲۶۱۳۹۴
 

سابقه تشیع در میان ایرانیان به دوران رسول اعظم الهی می رسد. با آنکه دوران پیشوایان پاک شیعه به لحاظ حاکمیت دشمنان کینه توز اسلام و اهل بیت:از سیاه ترین بسترهای تاریخ تشیع به شمار می اید. اما بهره های علمی و معنوی ایرانیان از رهبران معصوم و یاری آنان در مآخذ تاریخی چشمگیر است. این ریشه اعتقادی که برگرفته از حس حق جویی و آزاد منشی ایرانی است، چنان استقبالی[۱] را از امام رضا علیه السلامدر شهر های ایرانی به نمایش گذاشته است. که در بستر تاریخ به عنوان یک سند افتخار جاویدان خواهد ماند. وصف یاران ایرانی امام رضا و حتی آوردن نام همه آنان در یک نوشتار دشوار است. از این رو در این نوشته به معرفی آن دسته از یاران ایرانی حضرت امام رضا علیه السلامکه آغاز نامشان با حرف الف باشد، به گونه ای کوتاه بسنده می شود.

Continue reading »

فروردین ۰۴۱۳۹۴
 

ابن شهر آشوب در مناقب گوید: دسته ای از مصنفان از آن حضرت روایت نقل کرده اند مانند: ابو بکر خطیب در تاریخش و ثعلبی در تفسیرش و سمعانی در رساله اش و ابن معتز در کتابش و نیز عده ای دیگر. جنابذی در معالم العتره گوید: عبد السلام بن صالح هروی و داود بن سلیمان و عبد الله بن عباس قزوینی و طبقه آنان از امام رضا (ع) روایت نقل کرده اند. همچنین ابن شهر آشوب در مناقب گوید: از راویان موثق آن حضرت احمد بن محمد بن ابو نصر بزنطی و محمد بن فضیل کوفی ازدی و عبد الله بن جندب بجلی و اسماعیل بن سعد احرص اشعری و احمد بن محمد اشعری و از اصحاب آن حضرت حسن بن علی خزاز مشهور به وشاء و محمد بن سلیمان دیلمی بصری و علی بن حکم انباری و عبد الله بن مبارک نهاوندی و حماد بن عثمان ناب و سعد بن سعد و حسن بن سعید اهوازی و محمد بن فضل رجحی و خلف بصری و محمد بن سنان و بکر بن محمد ازدی و ابراهیم بن محمد همدانی و محمد بن احمد بن قیس بن غیلان و اسحاق بن معاویه خصیبی از آن حضرت روایت نقل کرده اند. Continue reading »

اسفند ۲۸۱۳۹۳
 

دستور عمل‌هایی که امام رضا (ع) طی نامه‌ای به مأمون نوشتند را برای فصل بهار بیان می‌نماییم:
امام رضا (ع) فرمودند: در این فصل (بهار) تغییران جوی زیاد است که انسان از جو سرمای زمستان به هوای معتدل بهار منتقل می‌شود و باید متوجه این تغییران جوی باشد، به خصوص که در پشت سر بهار فصل تابستان می‌رسد.
در این فصل باید غذاهای سنگین که دارای نیروی حرارتی زیاد بودند، گوشت‌های چربی دار و سایر غذاهای مخصوص زمستان را تبدیل به غذاهای سبک و معتدل و زود هضم نمایید مانند حبوبات، سبزیجات و میوه‌ها چون در فصل بهار به حکم تغییر در طبیعت همه چیز (خواه حیوانی و خواه نباتی) عوض می‌شوند؛ لذا بیشتر اطباء توصیه می‌کنند که انسان‌ها قبلاً با خوردن مسهل، دستگاه جهاز هاضمه خود به خصوص مجاری صفرا را پاک و تمیز کند و برای این کار مسهل‌های جوشانده نباتات بخورند، صبح‌ها استحمامم کنند و به شادی و طرب مشول شوند و در جاهای خلوت و آرام بنشینید تا با این کارها بدن خود را آماده حرارت تابستان بکنند و هم برای مقابله با پاییز و زمستان مهیا شوند. Continue reading »

بهمن ۱۱۱۳۹۳
 

از هنگامی که آدمی بر کره زمین پدید آمد، برای رفع نیازهای خود نیازمند کوشش بوده است. زندگی انسان بر محور کار می‌گردد و کار، تلاش انسان جهت حصول به هدف معین است. ارزش و اهمیت کار و به تبع آن جایگاه کارگر و حقوق ایشان در تعالیم اسلامی به خوبی تجسم پیدا کرده و تبیین گشته است. پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) خود نمونه ی عملی از کار و تلاش هستند. در این مقاله سعی شده است با توجه به منابع چاپی موجود، جایگاه کار و کارگر از منظر امام رضا(ع) مورد بررسی قرار گیرد. ارزش معنوی کار از دیدگاه حضرت رضا (ع) فراتر از مقام مجاهدین فی سبیل الله است و دانش و تخصص درباره ی کار و داشتن صداقت و راستی از جمله لوازم و آداب کار در سیره رضوی می باشد.

از جمله حقوقی که امام رضا( ع) برای کارگران قائلند می توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱٫ پرداخت دستمزد عادلانه ۲٫ آزادی در انتخاب شغل ۳٫ احترام به قرار دادها ۴٫ رفاه اجتماعی [بیمه کارگر] ۵٫ تحمیل نکردن کارهای سنگین ۶٫ امکان مشارکت کارگر در سود ۷٫ برخورد مناسب و شایسته با کارگر.

بنابراین در جامعه اسلامی لازم است حقوق کارگران در ترازهای مختلف چنان به ایشان برسد که به هدف های انسانی اسلام نزدیک باشد.

کلید واژه ها: کار، کارگر، حقوق کارگر، امام رضا(ع)

مشاهده مطلب

دی ۱۸۱۳۹۳
 

نقش برجسته امام رضا، عالم آل محمد(ص) در تنویر افکار عمومی جامعه و محوریت پایگاه علمی آن امام همام با توجه به اوضاع اجتماعی و شرایط خاص علمی فرهنگی آن دوران در بسترسازی جهت نشر معارف و گسترش علوم واضح و مبرهن است.

امام ابالحسن الرضا(ع)، با علم لدنی و پیروی از سیره ی پاک نبوی در جبهه های گوناگون عبادی- سیاسی خصوصا علمی فرهنگی با احاطه بی نظیر بر علوم متعدد، هدایت و ساماندهی عقاید اسلامی را عهده دار بودند تاجایی که به دین اسلام جانی تازه بخشیده شد.

در این پژوهش پس از بررسی مباحث نظری به ویژگی های خاص دوران حضرت، مهم ترین ابعاد علمی امام رضا(ع)، راهبردهای اندیشمندانه حضرت در پیشبرد اهداف اسلامی و شکوفایی علمی جامعه زمان خود پرداخته شده است.

در جامعه کنونی مشکلات پژوهشی بسیار است. آن چه با مراجعه به متن احادیث و کتب تاریخی با تیزبینی و رعایت تقوای تحقیقی به دست آمده مولفه های ویژه ای چون: خودآگاهی با محوریت ارزش ها، آزاد اندیشی به دور از تعصبات بازدارنده، اخلاص، شکیبایی در رسیدن به هدف، توکل و…منتج به ارائه ی الگویی اسلامی جهت پژوهش دانش شده که با به کار بستن آن در جامعه دانشی کنونی در رفع موانع و چالش های پیش روی پژوهش مثمر خواهد بود چراکه دانش پژوهی زمانی به بار نشسته و ماندگار می شود که با عمل توام گردد.

کلید واژه ها: امام رضا(ع)، دانش پژوهی، حدیث رضوی، سیره عملی، جامعه دانشی، چالش های پژوهش

مشاهده مطلب

 

آذر ۰۶۱۳۹۳
 

منبع اصلی شیعه‌شناسی،احادیث پیامبر صلی الله علیه و اله و امامان علیهم السلام است.در این پژوهش ارتباط بنیادی تعریف امروز شیعه با دیروز،با استناد به کتب فقه و تاریخ شیعه و اهل سنت‌ نشان داده شده و پیوند تعریف معاصران از شیعه با کلام رسول الله ثابت گردیده است. بنابراین هر حدیثی که در آن واژهء شیعه وجود دارد و از امام رضا علیه السلام رسیده است یکی از زوایای پنهان و تاریخ تشیع را آشکار و روشن می‌کند.احادیث امام رضا علیه السلام گنجینهء بی‌نظیر شیعه‌شناسی است و در این‌جا کوشش شده است تمام احادیث امام رضا علیه السلام‌ دربارهء شیعه،شناسایی ترجمه و تفسیر گردد و اسناد حدیثی منشأ تشیع و اصل و اصول و صفات و فضایل آن در اختیار جامعه علمی قرار گیرد Continue reading »